e-Stage.gr

Η Μουσική και όχι μόνο… στο διαδίκτυο

Music History

Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου: Mία ποιήτρια που έγινε η μεγαλύτερη στιχουργός του λαϊκού τραγουδιού

Αντισυμβατικός και επαναστατικός χαρακτήρας από μικρή, γεννημένη στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας, είχε μια έντονη και περιπετειώδη ζωή βιώνοντας από πρώτο χέρι τις τραυματικές εμπειρίες του ξεριζωμού από τη Μικρά Ασία

Γράφει ο Νίκος Γκάτσιος

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου ήταν έξυπνη, ατίθαση, ζωηρή προσωπικότητα. Πήρε το δίπλωμα της δασκάλας στα 18 της, έγραφε ποίηση, λάτρευε το διάβασμα, ήταν όμως ατίθαση.

Η εισβολή του τουρκικού στρατού στο Αϊδίνι και οι βαρβαρότητες στις οποίες επιδόθηκαν μαζί με τους Τσέτες έκαναν την οικογένεια της να εγκαταλείψει τη Σμύρνη. Για τα επόμενα τρία χρόνια η Ευτυχία μαζί με τη μητέρα της και τις δυο κόρες της έζησαν αναγκαστικά στην ασιατική Σπάρτη και στην Αττάλεια. Ήταν μία μορφή αιχμαλωσίας….

Και μετά από δύο βασανιστικά χρόνια πήρε το καράβι για τον Πειραιά. Η Ευτυχία παραδίδει μαθήματα και ταυτόχρονα γράφεται στο Πανεπιστήμιο.

Στη μετέπειτα πορεία της ζωής της σταδιοδρόμησε ως ηθοποιός και ποιήτρια, αλλά τελικά την κέρδισε η στιχουργική η οποία μετά τη χαρτοπαιξία αποτελούσε το μεγάλο της πάθος. Η θεατρίνα δούλεψε με διαλείμματα σε περιπλανώμενα μπουλούκια από το 1926 έως το 1942, περιοδεύοντας στην ελληνική περιφέρεια και φτάνοντας μάλιστα κάποια στιγμή να συνεργαστεί και με το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη. Στην προσωπική της ζωή, ο γάμος της με τον πρώτο σύζυγό της διαλύεται αυτή την εποχή κυρίως λόγω της κοινωνικής κατακραυγής για το επάγγελμά της.

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου με τον πρώτο σύζυγό της Κωστή Νικολαϊδη

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο –και μάλιστα ως πρωταγωνίστρια- σε τουρνέ, με «μπουλούκια» στην ελληνική επαρχία, στα τέλη του ’24. Όπως έλεγε η ίδια σε συνέντευξή της στο περιοδικό «Γυναίκα», το 1970 «… έχω παίξει τα πάντα. Μπορεί να έπαιξα και «Άμλετ», την Οφηλία, στα κουτσοχώρια.. Έπαιξα όμως.

Τη Μαρίκα Κοτοπούλη –που την πήρε από τα μπουλούκια και την έβγαλε στο σανίδι, στα μεγάλα αθηναϊκά θέατρα– την κατέκτησε αμέσως. Η Κοτοπούλη τη θαύμαζε για τη μόρφωση, το θάρρος, το ελεύθερο πνεύμα της και γελούσε πολύ με το χιούμορ της. Επιπλέον, κατά ένα περίεργο τρόπο –επειδή ήταν και προληπτική– τη θεωρούσε γουρλού.

Από ποιήτρια, στιχουργός αριστουργημάτων που μοίραζε σε χαρτάκια στον Τσιτσάνη, στον Χιώτη, στον Καλδάρα, στον Χατζιδάκι χωρίς την παραμικρή έγνοια για πνευματικά δικαιώματα και φήμη. Από ερωτευμένη σύζυγος ενός αξιολάτρευτου μπάτσου, άρρωστη τζογαδόρισσα σε υπόγεια και σαλόνια.

Η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου με τον δεύτερο σύζυγό της Γιώργο και την εγγονή Ρέα Μανέλη ανάμεσά τους

Ξεκίνησε να γράφει στίχους το 1948 εξαναγκαζόμενη από το προσωπικό της πάθος (Χαρτοπαιξία), τροφοδοτώντας με αυτό τον τρόπο, έναντι ευτελούς οικονομικής αμοιβής, όλους τους επώνυμους συνθέτες της εποχής της με αριστουργηματικά τραγούδια.

Ονομάστηκε «γριά» του ελληνικού πενταγράμμου. Η γραφή της ήταν δυνατή και ιδιαίτερη. Έγραφε ακόμη και πάνω σε χαρτί περιτυλίγματος από τον μπακάλη ή από τον χασάπη. Όταν είχε έμπνευση αξιοποιούσε ό,τι είχε διαθέσιμο. Έγραφε τραγούδια πίσω από λογαριασμούς νερού και σε πακέτα τσιγάρων….

Ορισμένοι με τους οποίους συνεργάστηκε ηταν οι: Τσιτσάνης, Καλδάρας, Χατζιδάκις, Χιώτης ,Ξαρχάκος.

Ορισμένοι ερμηνευτές τραγουδιών ήταν οι: Καζαντζίδης, Καίτη Γκρέι, Μπιθικώτσης, Μαίρη Λίντα, Αγγελόπουλος, Μοσχολιού

Σχεδόν ότι έγραφε γινόταν επιτυχία.

Το 1960 πέθανε η πρωτότοκη κόρη της, Μαρία. Για να αντέξει τον χαμό έγραψε το «Δυο πόρτες έχει η ζωή» και το έριξε στα χαρτιά.

Γρηγόρης Μπιθικώτσης – Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Πόσο θα χαιρόταν η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου που η ταινία της τζόγαρε στις αίθουσες και, έστω μετρημένα, κέρδισε το στοίχημα.

Η ταινία του Αγγελου Φραντζή, «Ευτυχία», βγήκε στα σινεμά την Πέμπτη, 19 Δεκεμβρίου, σε 53 αίθουσες στην Αθήνα, 109 πανελλαδικά και, μέσα στο πρώτο της 4ήμερο προβολών, έκανε συνολικά 51.471 εισιτήρια, κι αναμένεται ν’ απογειωθεί τις δυο ερχόμενες εβδομάδες.

Κάπνιζε, ερωτεύτηκε με πάθος, χαρτόπαιζε με θράσος σε πολυτελή σαλόνια, αλλά και σε παράνομα υπόγεια. Μία δασκάλα που έγινε ηθοποιός στα μπουλούκια και στο θέατρο, μία ποιήτρια που έγινε η μεγαλύτερη Ελληνίδα στιχουργός του λαϊκού τραγουδιού.